Mimari
Axelix'in merkezinde Axelix Master bulunur. Master, yönetmek istediğiniz her Spring Boot servisiyle servis tarafındaki Axelix Starter bağımlılığı üzerinden iletişim kurar. Web arayüzü ve MCP sunucusu Master içinde çalışır; böylece tek bir süreç hem tarayıcıya hem yapay zekâ ajanına aynı verileri sunar.
┌───────────────────────┐
│ Spring Boot 2 Service │
┌──────────────▶│ + Axelix Starter │
│ └───────────────────────┘
┌──────────┐ ┌───┴────────┐ ┌───────────────────────┐
│ UI │─REST───▶│ │─────▶│ Spring Boot 3 Service │
└──────────┘ │ Axelix │ │ + Axelix Starter │
│ Master │ └───────────────────────┘
│ (UI + MCP) │ ┌───────────────────────┐
┌──────────┐ │ │─────▶│ Spring Boot 2 Service │
│ AI Agent │─MCP────▶│ │ │ + Axelix Starter │
└──────────┘ └───┬────────┘ └───────────────────────┘
│ ┌───────────────────────┐
└──────────────▶│ Spring Boot 3 Service │
│ + Axelix Starter │
└───────────────────────┘Bileşenler
- Axelix Master: Arayüzü sunar, arayüzün kullandığı REST API'yi sağlar, paketlenmiş MCP sunucusunu çalıştırır, yönetilen her servisle HTTP üzerinden iletişim kurar ve örnek kayıtlarını tutar.
- Axelix Spring Boot Starter: Spring Boot 2, Spring Boot 3 ve Spring Boot 4 için ayrı starter modülleri vardır; uygulamanıza uygun olanı seçin. Starter, Master'ın ihtiyaç duyduğu uç noktaları (bean'ler, ortam, önbellekler, zamanlanmış görevler ve diğerleri) sunar ve isteğe bağlı olarak başlangıçta Master'a kendini kaydedebilir.
İletişim
- Tarayıcı ⇄ Master: Master'ın statik ön yüzü sunduğu aynı origin üzerinden REST/JSON.
- Yapay zekâ ajanı ⇄ Master: HTTP üzerinden Model Context Protocol. Kimlik bilgisi yöntemleri için MCP sunucusu kimlik doğrulamasına bakın.
- Master → yönetilen servis: Servisteki Axelix Starter uç noktalarına HTTP çağrıları. Her okuma (bean'ler, ortam, zamanlanmış görevler ve diğerleri) ve durumu değiştiren her eylem (günlük düzeyi ayarlama, önbellek temizleme, görev tetikleme) eşzamanlı bir HTTP çağrısıdır.
- Yönetilen servis → Master: Yalnızca kendiliğinden kayıt etkin olduğunda kullanılır. Starter başlangıçta kayıt gönderir ve düzenli yaşam sinyalleri ile kaydı güncel tutar; istek gövdesi Master'ın servise erişmek için kullanacağı URL'yi içerir.
Servis keşfi
Bir servis, Master'ın örnek kayıtlarında iki yoldan biriyle görünür:
- Master tarafında otomatik keşif: Master, Axelix Starter içeren servisleri bulmak için platform API'sini düzenli olarak sorgular. Şu anda otomatik keşif yalnızca Kubernetes'te mümkündür ve resmî Axelix Helm chart'ında varsayılan olarak etkindir.
- Starter tarafında kendiliğinden kayıt: Axelix Starter başlangıçta Master'a kayıt isteği ve ardından belirli aralıklarla yaşam sinyalleri gönderir.
Her yöntemde neler olduğunu öğrenmek için Keşif nasıl çalışır? sayfasına bakın.
Dağıtım ve ölçeklendirme
- Master merkezi süreçtir. Arayüzden gelen tüm istekleri kabul eden ve bunları ilgili servise yönlendiren beyin görevi görür.
- Veritabanı kalıcılık sınırıdır. Axelix Master'ın belirli durum bilgilerini tutması gerekir ve bunun için bir veritabanına ihtiyaç duyar. Varsayılan olarak SQLite kullanılır. SQLite küçük dağıtımlar için yeterli olsa da bağlı bir birim olmadan SQLite veritabanı dosyasının kapsayıcı yeniden başlatıldığında korunmadığını unutmayın. Daha büyük dağıtımlar için PostgreSQL veya MySQL kullanın; Veritabanı bölümüne bakın.
- Ağ erişilebilirliği operatörün sorumluluğundadır. Master kendi ağından her yönetilen servisi HTTP üzerinden çağırabilmelidir; her okuma ve değişiklik bu bağlantı üzerinden gerçekleştirilir. Ters yöndeki tek çağrılar kendiliğinden kayıt yaşam sinyalleridir.
Birden fazla Master ile dağıtım
Aynı anda yalnızca bir etkin Master kopyası çalıştırın. Master'ın arka plan işleri ve bellek içi önbellekleri şu anda tek örnek varsayar; paylaşılan veritabanı birden fazla etkin kopyayı güvenli hâle getirmez. Otomatik keşif kapsamları farklı olduğunda her kopya, taraması sırasında diğer kopyanın otomatik keşfedilen kayıtlarını silebilir.
Axelix'i yükseltme sayfasındaki tek örnek dağıtımı ve yükseltme kısıtlamalarına uyun. Yüksek erişilebilirlik sağlayan, birden fazla kopyalı Master şu anda desteklenmez.
Güvenlik modeli
MCP kullanan yapay zekâ ajanları ve arayüzü kullanan insanlar için kimlik doğrulama, Basic kimlik doğrulaması veya OAuth2/OIDC ile mümkündür. Aşağıda kısa bir özet verilmiştir; tam kimlik bilgisi modeli için Kimlik doğrulama sayfasına bakın.
Basic kimlik doğrulaması
Bu durumda kullanıcıların Axelix Master'ın bağlı olduğu veritabanında oluşturulduğu varsayılır. Kullanıcı profili, küçük dağıtımlar için uygun olan Axelix Master veritabanında saklanır.
Şu anda kullanıcılar yalnızca bir insan mühendis tarafından arayüzden elle oluşturulabilir. Terraform Provider geliştirilmektedir.
Oturum açarken kullanıcı veya yapay zekâ ajanından kimlik bilgileri istenir ve bunlar veritabanına göre denetlenir. Arayüz formundan oturum açıldığında backend, JWT erişim belirtecini içeren özel bir kimlik doğrulama çerezi gönderir.
Basic kimlik doğrulaması kullanan yapay zekâ ajanları, RFC 7617 ile tanımlandığı gibi
kimlik bilgilerini standart HTTP Authorization başlığında gönderir:
Authorization: Basic <base64(username)>.
MCP sunucusuyla Basic kimlik doğrulaması kullanıldığında yapay zekâ ajanı bu Authorization başlığını her istekte göndermelidir.
OAuth2 ve OIDC
Modern kurumlarda SSO (Single Sign-On, tek oturum açma) yaygın bir IAM kalıbıdır. Genellikle OAuth2 ve OIDC ile uygulanır.
Axelix Master, kullanıcının kimliğini haricî bir OIDC kimlik sağlayıcısıyla doğrulayacak şekilde yapılandırılabilir.
Bu durumda Axelix Master, OIDC sağlayıcısının belirtecine güvenir ve mevcut kullanıcı hakkında ek bilgiler de
isteyebilir (örneğin varsa /userinfo uç noktasını sorgulayarak).
IAM: önemli ayrıntılar
- Paylaşılan JWT imzalama anahtarı. Master ve her Axelix Starter aynı imzalama anahtarını ve HMAC algoritmasını kullanmalıdır.
Master, arayüz ve MCP isteklerinde oturum açmış kullanıcının yetkilerini denetler. 1.3 ve üzeri starter'lara çağrı yaparken,
kullanıcı rolleri veya yetkileri olmadan kendini
AXELIX.MASTERolarak tanımlayan kısa ömürlü bir JWT gönderir. Starter imzayı, süre sonunu ve Master kimliğini doğrular. Eski starter'lar izinleri kendileri denetlemeye devam ettiğinden Master, bunlar için kullanıcının belirtecini eski yetki adlarıyla yeniden düzenler. Starter, kayıt ve yaşam sinyali isteklerini de paylaşılan anahtarla imzalar. Anahtar uyuşmazlığı401sonucunu doğurur. - TLS operatörün sorumluluğundadır. Master varsayılan olarak düz HTTP dinler. Yerel olmayan tüm dağıtımlarda önüne
TLS sonlandıran bir proxy yerleştirin ve
axelix.master.auth.cookie.secure=trueayarlayın.
Gerekçe
Bu belge, Axelix'in Spring Boot geliştiricileri ve kuruluşları için çözdüğü temel sorunları açıklar. Gerçek dünyadan örneklerle Axelix'in ortaya çıkmasına yol açan güçlükleri ele alır.
Keşif nasıl çalışır?
Axelix Master'ın Spring Boot örneklerini Kubernetes'te kendisi bularak veya örneklerin kendilerini kaydetmesine izin vererek nasıl öğrendiği ve durumlarını nasıl güncel tuttuğu.